Z tego artykułu dowiesz się:
- Umowa zlecenie – co to jest i jakie są jej cechy
- Jakie składki ZUS obowiązują przy zleceniu
- Kiedy umowa zlecenie jest zwolniona ze składek społecznych
- Jak wygląda sytuacja uczniów i studentów do 26. roku życia
- Jakie są różnice między umową zleceniem a umową o pracę
Umowa zlecenie – co to jest?
Umowa zlecenie to popularna forma współpracy, szczególnie w branżach sezonowych lub projektowych. Jest to umowa cywilnoprawna, której nie reguluje Kodeks Pracy, lecz Kodeks Cywilny.
Jakie są typowe cechy umowy zlecenie?
- Zleceniobiorca nie ma prawa do urlopu wypoczynkowego,
- nie ma gwarancji minimalnego wynagrodzenia godzinowego (jeśli nie jest wymagane),
- nie podlega przepisom o wypowiedzeniu jak w umowie o pracę.
Dowiedz się więcej o różnicach między formami zatrudnienia
Umowa zlecenie składki ZUS – kiedy obowiązują?
Zleceniodawca (np. agencja pracy) ma obowiązek naliczania i opłacania składek ZUS, jeśli:
- zlecenie to jedyny tytuł do ubezpieczenia,
- wynagrodzenie nie przekracza minimalnego krajowego (lub zlecenie jest jedynym źródłem dochodu).
Wówczas obowiązują następujące składki ZUS przy umowie zlecenie:
- emerytalna i rentowa,
- wypadkowa,
- obowiązkowa składka zdrowotna.
📌 To istotne, bo wiele osób myśli, że zlecenie składki ZUS są zawsze obowiązkowe – a to zależy od sytuacji.
Kiedy umowa zlecenie jest zwolniona ze składek społecznych?
Jeśli zleceniobiorca ma inny tytuł do ubezpieczenia (np. pracę na etat lub działalność), z którego osiąga co najmniej minimalne wynagrodzenie, wówczas:
- umowa zlecenie zwolniona z ZUS – nie nalicza się składek społecznych,
- nadal obowiązuje składka zdrowotna.
Przykłady:
- pracownik na etacie dorabiający na zleceniu,
- przedsiębiorca wykonujący zlecenie dodatkowo.
Umowa zlecenie student do 26. roku życia
Szczególny wyjątek dotyczy uczniów i studentów na umowie zlecenie. Jeśli:
- nie ukończyli 26 lat,
- mają ważny status ucznia lub studenta,
- pracują na podstawie umowy zlecenie –
to nie podlegają ani ubezpieczeniom społecznym, ani zdrowotnemu.
Taka umowa zlecenie student oznacza:
- brak składek ZUS,
- wyższe wynagrodzenie „na rękę”,
- brak świadczeń z tytułu ubezpieczenia (np. brak zasiłku chorobowego).
📌 Po ukończeniu 26 lat lub utracie statusu – warunki się zmieniają i trzeba opłacać składki.
Zobacz też: Ulga podatkowa dla osób do 26. roku życia – kto z niej korzysta?
Umowa zlecenie a umowa o pracę – różnice
W porównaniu do klasycznego zatrudnienia, umowa zlecenie a umowa o pracę różnią się istotnie:
- brak urlopu i innych przywilejów pracowniczych,
- inna forma rozliczeń ZUS,
- większa elastyczność, ale mniejsze bezpieczeństwo dla pracownika.
Podsumowanie
Umowa zlecenie to elastyczna forma współpracy, ale warto znać jej ograniczenia – szczególnie w kontekście składek i ubezpieczeń.
Najważniejsze informacje:
- Umowa zlecenie składki ZUS są obowiązkowe, jeśli to jedyny tytuł do ubezpieczenia.
- Umowa zlecenie student do 26. roku życia – to pełne zwolnienie z ZUS.
- Osoby z innym tytułem do ubezpieczenia (etat, działalność) mogą uniknąć składek społecznych, ale zapłacą składkę zdrowotną.
Warto omówić swoją sytuację z pracodawcą lub księgowym, by uniknąć błędów.
